પથ્થરનું રહસ્ય

નાનકડો આર્યન અને પથ્થરનું રહસ્ય

એક સુંદર ગામ હતું, જેનું નામ 'નીલપુર'. આ ગામ પહાડોની વચ્ચે વસેલું હતું અને ત્યાંના લોકો ખૂબ જ મહેનતુ હતા. આ જ ગામમાં દસ વર્ષનો એક છોકરો રહેતો હતો, જેનું નામ હતું આર્યન. આર્યન દેખાવમાં સામાન્ય હતો, પણ તેની બુદ્ધિ અને નિરીક્ષણ શક્તિ ગજબની હતી.

 ગામ પર આવી પડેલી મુસીબત

એક સમય એવો આવ્યો કે નીલપુર ગામમાં ભયંકર દુકાળ પડ્યો. નદીઓ સુકાઈ ગઈ અને ખેતરોમાં તિરાડો પડી ગઈ. ગામના વડીલો ચિંતામાં હતા. ત્યાં જ એક દિવસ પડોશી રાજ્યના એક ક્રૂર અને લાલચુ મહારાજાએ નીલપુર પર કબજો જમાવવા માટે એક શરત મૂકી.

તેણે સંદેશો મોકલ્યો: "જો નીલપુરના લોકો મારા એક જટિલ કોયડાનો ઉકેલ નહીં આપે, તો આખું ગામ મારે ત્યાં ગુલામી કરશે અને જો ઉકેલ આપશે, તો હું ગામને પાંચ વર્ષ સુધી અનાજ અને પાણી પૂરું પાડીશ."

ગામના સરપંચ ગભરાઈ ગયા. કોયડો ઉકેલવો એ કોઈ રમત નહોતી.

 રાજાનો વિચિત્ર કોયડો

મહારાજા તેના સૈનિકો સાથે ગામના ચોકમાં આવ્યા. તેમણે હાથમાં બે સમાન દેખાતા સફેદ પથ્થરો રાખ્યા હતા. તેમણે કહ્યું:

> "આ બે પથ્થરોમાંથી એક પથ્થર હીરો છે અને બીજો કાચનો ટુકડો છે. બંને દેખાવમાં, વજનમાં અને આકારમાં બિલકુલ સમાન છે. કોઈ તેને અડી શકશે નહીં, કોઈ તેને તોડી શકશે નહીં. માત્ર જોઈને તમારે કહેવાનું છે કે કયો હીરો છે. જો જવાબ ખોટો પડ્યો, તો તમે બધા ગુલામ!"

> 

ગામના મોટા-મોટા પંડિતો અને હોંશિયાર લોકો આવ્યા, પણ કોઈ ઓળખી શક્યું નહીં. તડકામાં બંને પથ્થરો સરખા જ ચમકતા હતા.

 આર્યનની ચતુરાઈ

જ્યારે બધા હાર માની રહ્યા હતા, ત્યારે ભીડમાંથી આર્યન આગળ આવ્યો. તેણે સરપંચને કહ્યું, "દાદા, જો તમે પરવાનગી આપો તો હું પ્રયત્ન કરું?"

લોકો હસવા લાગ્યા, "મોટા-મોટા વિદ્વાનો ના કરી શક્યા, આ છોકરું શું કરશે?" પણ સરપંચ પાસે બીજો કોઈ રસ્તો નહોતો.

આર્યને પથ્થરો પાસે જઈને તેને ધ્યાનથી જોયા. તેણે મહારાજાને પૂછ્યું, "મહારાજ, શું હું આ પથ્થરોને થોડીવાર અહીં તડકામાં રહેવા દઈ શકું?" મહારાજા હસ્યા અને હા પાડી.

 સત્યનો વિજય

એક કલાક પછી, જ્યારે સૂર્ય બરાબર માથા પર આવ્યો અને ગરમી વધી, ત્યારે આર્યન પથ્થરો પાસે ગયો. તેણે સૈનિકને વિનંતી કરી કે તે પથ્થરો પર આંગળી અડાડી જુએ.

આર્યને તરત જ ડાબા હાથ તરફનો પથ્થર બતાવીને કહ્યું, "આ હીરો છે!"

મહારાજા ચોંકી ગયા! તેમનો જવાબ સાચો હતો. મહારાજાએ પૂછ્યું, "તેં તેને અડ્યા વગર કેવી રીતે જાણ્યું?"

આર્યને નમ્રતાથી જવાબ આપ્યો:

 "મહારાજ, જે કાચ હોય છે તે તડકામાં બહુ જલ્દી ગરમ થઈ જાય છે, પણ અસલી હીરો ગમે તેટલો તડકો હોય તો પણ અંદરથી ઠંડો જ રહે છે. જ્યારે સૈનિકે અડ્યું ત્યારે મેં તેના ચહેરાના હાવભાવ જોયા. જે પથ્થર અડતા તે ચમક્યો નહીં પણ શાંત રહ્યો, તે જ હીરો હતો."

 ગામની ખુશી અને પુરસ્કાર

મહારાજા આર્યનની આ બુદ્ધિ ચાતુર્ય જોઈને દંગ રહી ગયા. તેમણે પોતાની હાર સ્વીકારી અને વચન મુજબ ગામને અનાજ અને પાણી પૂરું પાડ્યું. આર્યનને રાજમહેલમાં અભ્યાસ માટે બોલાવવામાં આવ્યો.

બોધ:

 * ધીરજ: મુસીબતના સમયે ગભરાવાને બદલે શાંત રહેવું જોઈએ.

 * નિરીક્ષણ: આપણી આસપાસની નાની નાની વસ્તુઓનું ધ્યાન રાખવું એ બુદ્ધિની નિશાની છે.

 * હિંમત: ઉંમર નાની હોય તો પણ જો આત્મવિશ્વાસ હોય તો મોટા પડકારો ઝીલી શકાય છે.